Những con số đáng báo động
Theo thống kê của Bộ Y tế, giai đoạn 2021–2025, trung bình mỗi năm Việt Nam có khoảng 1.800 trẻ em tử vong do đuối nước, chiếm hơn 50% số ca tử vong do tai nạn, thương tích ở trẻ em. Tỷ lệ tử vong do đuối nước của Việt Nam đứng thứ tư trong khu vực Đông Nam Á và cao gấp khoảng 10 lần so với các quốc gia có thu nhập cao. Những con số này cho thấy đuối nước vẫn là mối nguy hiểm thường trực đối với trẻ em, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Theo thống kê, đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 5.861 trẻ em bị tai nạn, thương tích, có 114 trẻ em tử vong do tai nạn thương tích, trong đó 67 trường hợp tử vong do đuối nước, chiếm 58,7% tổng số trẻ em tử vong vì tai nạn thương tích. Với tỉ lệ này, cho thấy tai nạn đuối nước tiếp tục là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu đối với trẻ em trên địa bàn tỉnh.
Những nguyên nhân thường gặp
Các chuyên gia nhận định, nguyên nhân dẫn đến đuối nước ở trẻ em xuất phát từ nhiều yếu tố. Trong đó, nhận thức của cộng đồng về phòng, chống đuối nước còn hạn chế; nhiều cha mẹ, người chăm sóc và chính trẻ em chưa được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng an toàn trong môi trường nước. Tỷ lệ trẻ biết bơi vẫn còn thấp, hiện chỉ khoảng 30% học sinh tiểu học và trung học cơ sở biết bơi. Bên cạnh đó, việc thiếu sự giám sát của người lớn khi trẻ vui chơi gần sông, suối, ao, hồ, kênh, rạch; đồng thời tại các khu vực chứa nước chưa được rào chắn an toàn, nhiều khu vực còn nguy hiểm; cùng với ảnh hưởng của thiên tai, mưa bão và việc không tuân thủ quy định khi tham gia giao thông đường thủy cũng làm gia tăng nguy cơ xảy ra tai nạn.
Để giảm thiểu những vụ việc thương tâm, việc nhận biết sớm các dấu hiệu trẻ bị đuối nước là rất quan trọng. Khi phát hiện trẻ bất ngờ rơi xuống nước, chới với, đầu chìm hoặc ngập trong nước, vùng vẫy trong trạng thái hoảng loạn, cố gắng kêu cứu hoặc khu vực mặt nước xuất hiện nhiều bọt khí, sóng động bất thường, người dân cần nhanh chóng tìm cách hỗ trợ an toàn, đồng thời hô hoán và gọi lực lượng ứng cứu.
Để bảo vệ trẻ em trước nguy cơ đuối nước, mỗi gia đình cần thực hiện các biện pháp phòng, chống đuối nước theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Theo Hướng dẫn kỹ năng an toàn trong môi trường nước và dạy bơi an toàn phòng, chống đuối nước cho trẻ em của Bộ Y tế, công tác phòng, chống đuối nước cần được thực hiện đồng bộ với nhiều giải pháp.
Trước hết, cần xây dựng môi trường sống an toàn cho trẻ. Gia đình cần kiểm tra, lắp đặt hàng rào quanh ao, hồ, hố nước, hố vôi, cống thoát nước và các khu vực tiềm ẩn nguy cơ đuối nước; bể chứa nước, giếng khơi phải có nắp đậy chắc chắn. Đối với nhà tắm, đặc biệt khu vực có bồn tắm, cần đóng kín sau khi sử dụng để tránh trẻ nhỏ tự ý tiếp cận. Chính quyền địa phương cũng cần rà soát các khu vực nước sâu, nguy hiểm để cắm biển cảnh báo, biển cấm, góp phần phòng ngừa tai nạn.
Cùng với đó, tăng cường sự giám sát của người lớn là yếu tố quan trọng hàng đầu. Trẻ nhỏ tuyệt đối không được chơi một mình gần nguồn nước. Khi trông trẻ tại các khu vực có nguy cơ, người lớn cần tập trung quan sát, không sử dụng điện thoại hoặc làm việc riêng. Trong dịp nghỉ hè, gia đình, nhà trường và các tổ chức đoàn thể cần phối hợp chặt chẽ trong quản lý trẻ, nhất là tại vùng nông thôn, ven sông, suối hoặc trong mùa mưa bão.
Việc trang bị kỹ năng an toàn trong môi trường nước cũng đóng vai trò quyết định. Trẻ từ bậc tiểu học nên được tham gia các lớp học bơi do huấn luyện viên có chuyên môn hướng dẫn. Bên cạnh kỹ năng bơi, trẻ cần được học cách nổi ngửa hoặc nổi đứng trong nước tối thiểu 90 giây, biết giữ bình tĩnh, xoay người và bơi vào bờ khi gặp sự cố. Đồng thời, trẻ cần được hướng dẫn kỹ năng hỗ trợ người bị đuối nước đúng cách để tránh trở thành nạn nhân tiếp theo; tuyệt đối không tự ý tắm sông, suối, ao, hồ khi không có người lớn đi cùng hoặc khi chưa biết bơi; cần trang bị áo phao cho trẻ em khi tham gia các hoạt động trên biển, sông, hồ hoặc đi thuyền. Việc ghi nhớ số điện thoại của cha mẹ, người thân hoặc thầy cô cũng giúp trẻ chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ trong những tình huống khẩn cấp.
Phòng, chống đuối nước ở trẻ em không phải là trách nhiệm của riêng gia đình hay nhà trường mà cần sự chung tay của cả cộng đồng. Mỗi người lớn cần nâng cao ý thức giám sát, tạo dựng môi trường sống an toàn và trang bị cho trẻ những kỹ năng cần thiết. Chỉ khi mỗi trẻ em được bảo vệ bằng kiến thức, kỹ năng và sự quan tâm đúng mức, những tai nạn đuối nước thương tâm mới có thể được ngăn chặn, để mùa hè thực sự là khoảng thời gian an toàn và ý nghĩa đối với các em./.
