Bệnh Dại là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây truyền từ động vật sang người và khi đã xuất hiện các triệu chứng lâm sàng, bệnh gây tử vong 100%.Tuy nhiên, bệnh có thể phòng ngừa hiệu quả nếu người dân chủ động quản lý, tiêm phòng cho chó, mèo và xử lý vết thương, tiêm vắc xin phòng Dại, huyết thanh kháng Dại kịp thời khibị chó, mèo hoặc động vật cắn, cào.
Bệnh Dại do vi rút Dại gây ra, tác động đến hệ thần kinh trung ương của người và động vật có vú. Vi rút Dại được truyền qua nước bọt của động vật mắc bệnh, thường thông qua vết cắn, vết cào hoặc khi nước bọt của động vật tiếp xúc với vùng da bị tổn thương, niêm mạc.
Các triệu chứng ban đầu của bệnh dại bao gồm các dấu hiệu chung như sốt, đau và cảm giác tê, châm chích hoặc nóng rát bất thường hoặc không rõ nguyên nhân tại vị trí vết thương. Khi vi rút xâm nhập hệ thần kinh trung ương, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như kích động, sợ nước, sợ gió, tăng tiết nước bọt, co giật, hôn mê và tử vong.
Từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã ghi nhận 05 trường hợp tử vong do bệnh Dại tại các địa phương: xã Ia Ly, xã Đak Đoa, xã Canh Vinh, xã Ia Tôr và xã Gào, giảm 02 ca so với cùng kỳ năm 2025.
Những trường hợp tử vong do bệnh Dại cho thấy nguy cơ phơi nhiễm vẫn hiện hữu trong cộng đồng, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý chó, mèo, tiêm phòng cho vật nuôi và điều trị dự phòng kịp thời đối với người bị phơi nhiễm.
Để phòng ngừa bệnh Dại, mỗi gia đình nuôi chó, mèo cần thực hiện đầy đủ các biện pháp quản lý và phòng bệnh cho vật nuôi như:Thực hiện đăng ký, khai báo việc nuôi chó, mèo với chính quyền địa phương theo quy định. Tiêm vắc xin phòng Dại đầy đủ cho chó, mèo và tiêm nhắc lại hằng năm theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.Không để chó, mèo thả rông. Khi đưa chó, mèo ra khỏi nhà phải xích, rọ mõm và có người dắt để phòng ngừa cắn người. Không tiếp xúc, chọc phá hoặc chơi đùa với chó, mèo có biểu hiện bất thường.Khi phát hiện chó, mèo có biểu hiện nghi mắc bệnh Dại, cắn người vô cớ hoặc chết bất thường, cần báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan thú y gần nhất; không tự ý giết mổ, mua bán hoặc vứt xác động vật nghi mắc bệnh ra môi trường.
Khi bị chó, mèo hoặc động vật có vú cắn, cào hoặc có nguy cơ phơi nhiễm với nước bọt của động vật nghi mắc bệnh Dại, việc đầu tiên cần làm là rửa ngay vết thương bằng xà phòng và nhiều nước trong ít nhất 15 phút. Sau đó, sát khuẩn phù hợp và đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá nguy cơ và hướng dẫn điều trị dự phòng.
Tùy từng trường hợp, cán bộ y tế sẽ đánh giá mức độ phơi nhiễm và chỉ định vắc xin phòng Dại, huyết thanh kháng Dại hoặc các biện pháp dự phòng phù hợp. Đối với phơi nhiễm mức độ nặng, việc sử dụng vắc xin và huyết thanh kháng Dại cần được thực hiện theo chỉ định chuyên môn.
Người dân không tự điều trị bằng thuốc nam, thuốc bắc, thuốc gia truyền hoặc các phương pháp chưa được ngành Y tế công nhận; không tự ý bỏ hoặc trì hoãn tiêm vắc xin để chờ theo dõi con vật. Việc theo dõi động vật, nếu được cơ quan chuyên môn hướng dẫn, không được làm chậm trễ việc đến cơ sở y tế để được đánh giá và điều trị dự phòng khi có nguy cơ phơi nhiễm.
Phòng bệnh Dại không chỉ là trách nhiệm của ngành Y tế hay ngành Thú y mà cần sự tham gia của mỗi gia đình và cộng đồng. Quản lý chặt chẽ chó, mèo; tiêm vắc xin đầy đủ cho vật nuôi; xử trí đúng và đến cơ sở y tế kịp thời khi bị phơi nhiễm, tuân thủ đầy đủ hướng dẫn điều trị dự phòng là những biện pháp thiết thực nhằm bảo vệ sức khỏe, tính mạng người dân và hướng tới mục tiêu không còn người tử vong do bệnh Dại trên địa bàn tỉnh.
Các triệu chứng ban đầu của bệnh dại bao gồm các dấu hiệu chung như sốt, đau và cảm giác tê, châm chích hoặc nóng rát bất thường hoặc không rõ nguyên nhân tại vị trí vết thương. Khi vi rút xâm nhập hệ thần kinh trung ương, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như kích động, sợ nước, sợ gió, tăng tiết nước bọt, co giật, hôn mê và tử vong.
Từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã ghi nhận 05 trường hợp tử vong do bệnh Dại tại các địa phương: xã Ia Ly, xã Đak Đoa, xã Canh Vinh, xã Ia Tôr và xã Gào, giảm 02 ca so với cùng kỳ năm 2025.
Những trường hợp tử vong do bệnh Dại cho thấy nguy cơ phơi nhiễm vẫn hiện hữu trong cộng đồng, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý chó, mèo, tiêm phòng cho vật nuôi và điều trị dự phòng kịp thời đối với người bị phơi nhiễm.
Để phòng ngừa bệnh Dại, mỗi gia đình nuôi chó, mèo cần thực hiện đầy đủ các biện pháp quản lý và phòng bệnh cho vật nuôi như:Thực hiện đăng ký, khai báo việc nuôi chó, mèo với chính quyền địa phương theo quy định. Tiêm vắc xin phòng Dại đầy đủ cho chó, mèo và tiêm nhắc lại hằng năm theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.Không để chó, mèo thả rông. Khi đưa chó, mèo ra khỏi nhà phải xích, rọ mõm và có người dắt để phòng ngừa cắn người. Không tiếp xúc, chọc phá hoặc chơi đùa với chó, mèo có biểu hiện bất thường.Khi phát hiện chó, mèo có biểu hiện nghi mắc bệnh Dại, cắn người vô cớ hoặc chết bất thường, cần báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan thú y gần nhất; không tự ý giết mổ, mua bán hoặc vứt xác động vật nghi mắc bệnh ra môi trường.
Khi bị chó, mèo hoặc động vật có vú cắn, cào hoặc có nguy cơ phơi nhiễm với nước bọt của động vật nghi mắc bệnh Dại, việc đầu tiên cần làm là rửa ngay vết thương bằng xà phòng và nhiều nước trong ít nhất 15 phút. Sau đó, sát khuẩn phù hợp và đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá nguy cơ và hướng dẫn điều trị dự phòng.
Tùy từng trường hợp, cán bộ y tế sẽ đánh giá mức độ phơi nhiễm và chỉ định vắc xin phòng Dại, huyết thanh kháng Dại hoặc các biện pháp dự phòng phù hợp. Đối với phơi nhiễm mức độ nặng, việc sử dụng vắc xin và huyết thanh kháng Dại cần được thực hiện theo chỉ định chuyên môn.
Người dân không tự điều trị bằng thuốc nam, thuốc bắc, thuốc gia truyền hoặc các phương pháp chưa được ngành Y tế công nhận; không tự ý bỏ hoặc trì hoãn tiêm vắc xin để chờ theo dõi con vật. Việc theo dõi động vật, nếu được cơ quan chuyên môn hướng dẫn, không được làm chậm trễ việc đến cơ sở y tế để được đánh giá và điều trị dự phòng khi có nguy cơ phơi nhiễm.
Phòng bệnh Dại không chỉ là trách nhiệm của ngành Y tế hay ngành Thú y mà cần sự tham gia của mỗi gia đình và cộng đồng. Quản lý chặt chẽ chó, mèo; tiêm vắc xin đầy đủ cho vật nuôi; xử trí đúng và đến cơ sở y tế kịp thời khi bị phơi nhiễm, tuân thủ đầy đủ hướng dẫn điều trị dự phòng là những biện pháp thiết thực nhằm bảo vệ sức khỏe, tính mạng người dân và hướng tới mục tiêu không còn người tử vong do bệnh Dại trên địa bàn tỉnh.