Bệnh Dại là bệnh truyền nhiễm rất nguy hiểm lây truyền từ động vật sang người do vi rút dại (Rhabdoviridae). Bệnh thường lưu hành ở các nước thuộc khu vực châu Á và châu Phivà hiện vẫn là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng.
Tiêm vắc xin phòng bệnh dại cho đàn chó, mèo là biện pháp quan trọng và hiệu quả nhất để phòng bệnh dại cho người. (Hình ảnh minh hoạ)
     Các biểu hiện lâm sàng của bệnh dại ở người là sợ nước, sợ gió, co giật, liệt, rối loạn thần kinh và tử vong. Nguyên nhân tử vong do bệnh dại ở người thường không tiêm phòng vắc xin sau khi chó, mèo cắn (hoặc cào).
Theo thống kê của Bộ Y tế, tại Việt Nam, năm 2024 cả nước ghi nhận 89 trường hợp tử vong do bệnh dại (tăng 7 trường hợp so với năm 2023 và tăng 17 trường hợp so với năm 2022). Riêng trong 9 tháng đầu năm 2025, đã có 58 trường hợp tử vong tại 18 tỉnh, thành phố. Bệnh thường gia tăng vào mùa nắng nóng, đặc biệt từ tháng 5 đến tháng 8 hằng năm. Nguồn lây bệnh dại chủ yếu là từ chó và mèo.
      Nhằm đạt được mục tiêu về loại trừ bệnh dại vào năm 2030, ngày 21/12/2021, Chính phủ đã ban hành Quyết định định số 2151/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Quốc gia phòng, chống bệnh dại giai đoạn 2022 – 2030.Mục tiêu của chương trình là kiểm soát được bệnh dại trên đàn chó, mèo nuôi và phấn đấu không có người tử vong vì bệnh dại vào năm 2030, góp phần bảo vệ súc khoẻ người dân và cộng đồng.Để đạt được mục tiêu của Chương trình Quốc gia phòng, chống bệnh dại giai đoạn 2022 – 2030, Bộ Y tế phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung triền khai chỉ thị số 11/CT-TTg ngày 21/4/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường các biện pháp cấp bách phòng, chống bệnh dại.
      Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống bệnh Dại lần thứ 19 (28/9/2025), các hoạt động năm nay tập trung nhấn mạnh vào biện pháp phòng bệnh với những thông điệp chính: tiêm vắc xin phòng dại đầy đủ cho chó, mèo; tránh tiếp xúc với động vật có biểu hiện bất thường; rửa vết thương ngay lập tức và đến cơ sở y tế khi bị chó, mèo cắn. Mục tiêu là nâng cao ý thức phòng, chống bệnh dại trong cộng đồng, tăng tỷ lệ tiêm vắc xin phòng dại cho đàn chó, đồng thời giảm số trường hợp bị chó, mèo cắn và tử vong do bệnh dại.
        Bệnh dại hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng tiêm vắc xin phòng dại hoặc huyết thanh kháng dại ngay sau khi bị chó mèo cắn.Chính vì vậy, để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng,         
       Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần thực hiện nghiêm các biện pháp sau:
        1. Tiêm phòng vắc xin đầy đủ cho 100% chó, mèo nuôi và nhắc lại hằng năm theo khuyến cáo của ngành thú y.
         2. Nuôi chó phải xích, nhốt, khi ra đường phải mang rọ mõm.
         3. Không nên đùa nghịch, chọc phá các con vật nuôi.
        4. Khi bị chó, mèo cắn cần: Rửa vết thương dưới vòi nước chảy ngay lập tức với xà phòng liên tục 15 phút. Nếu không có xà phòng có thể xối rửa vết thương bằng nước thông thường. Đây là phương pháp sơ cứu hiệu quả nhất để chống lại bệnh dại.
         5. Vết thương cần được rửa sạch với cồn 70%, cồn iod.
         6. Hạn chế làm dập vết thương và không băng kín vết thương.
         7. Đến ngay Trung tâm y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng dại kịp thời.
         8. Tuyệt đối không tự chữa hoặc nhờ thầy lang khám chữa bệnh.

Tác giả bài viết: Nguyễn Chung Khoa Truyền thông GDSK – Trung tâm Kiểm soát bệnh tật