Nhìn lại chặng đường hoạt động y tế từ trong các thời kỳ kháng chiến đến nay, ngành Y tế tỉnh Bình Định luôn có truyền thống đoàn kết, vượt khó, sáng tạo, vươn mình để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Suốt chặng đường phấn đấu và trưởng thành, đã có bước phát triển toàn diện, mạnh mẽ. Mạng lưới y tế dự phòng, cơ sở khám chữa bệnh, sản xuất và cung ứng dược phẩm, bảo hiểm y tế, năng lực chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ đều rất đáng tự hào.
Có thể kể đến trong kháng chiến, tổ chức y tế cách mạng của Bình Định từ những ngày đầu mới hình thành Ban Quân Dân y tỉnh Bình Định năm 1961 chỉ có 6 người do bác sỹ Lê Mai làm trưởng Ban, 2 cứu thương và 2 nhân viên. Nhiệm vụ chính là phục vụ chiến đấu cứu thương chiến trường; nhưng trong muôn vàn khó khăn, thiếu thốn ấy, ngành đã không ngừng phát triển nhân lực và hệ thống mạng lưới. Chỉ trong thời gian ngắn đến cuối năm 1962, Ban Quân Dân y tỉnh có 7 đơn vị trực thuộc gồm 4 cơ sở điều trị, Tổ đông y, Kho thuốc và Đội y tế lưu động miền núi với đội ngũ cán bộ nhân viên gần 80 người. Đến tháng 6/1965, Ban Quân Dân y tách ra, thành lập Ban Dân y tỉnh (là tiền thân của Sở Y tế ngày nay) đã có 6 đơn vị tuyến tỉnh trực thuộc là 2 Đội y tế lưu động, 1 Bệnh xá 100 giường, Trường Cán bộ y tế, 1 Kho thuốc, 1 Tổ bào chế Đông y; 10 Ban Dân y huyện, 10 Bệnh xá huyện, 96 Ban y tế xã. Đến cuối năm 1969 công tác xây dựng ngành Y tế của Bình Định cả ba tuyến (tỉnh, huyện, xã) cơ bản hoàn thành và hoạt động tốt đến tháng 4/1975.
Trong gần 50 năm (1975-2025), Ngành thực hiện hiệu quả công tác phòng, chống dịch, đã xây dựng được năng lực giám sát, phát hiện, chẩn đoán xác định dịch bệnh và ứng phó giải quyết dịch bệnh một cách nhanh chóng. Công tác tổ chức thu dung, điều trị cho người bệnh đạt hiệu quả rõ rệt. Công tác chuẩn bị, sẵn sàng ứng phó với các dịch bệnh nguy hiểm được thực hiện một cách tích cực chủ động.
Kết quả là nhiều dịch bệnh nguy hiểm đã được khống chế, đẩy lùi và thanh toán, cụ thể như thanh toán bệnh đậu mùa vào năm 1979, thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000, loại trừ uốn ván sơ sinh vào năm 2005, từ năm 2002 không có bệnh dịch hạch; năm 2024 thanh toán bệnh sốt rét. Một số bệnh dịch đã giảm số người nhiễm hàng trăm đến hàng nghìn lần so với những năm trước khi có Chương trình tiêm chủng mở rộng như bạch hầu, ho gà, sởi... Nhiều bệnh dịch lưu hành khác có nguy cơ bùng phát thành dịch lớn, như: sốt xuất huyết, viêm não virus, lao, thương hàn, tả đã được khống chế, không gây thành các dịch lớn, hạn chế tỷ lệ mắc và tử vong. Các mục tiêu thiên niên kỷ về giảm tử vong mẹ, giảm tử vong trẻ dưới 5 tuổi, tử vong trẻ dưới 1 tuổi, Bình Định cũng đã đạt được từ rất sớm ngay từ năm 2010 so với yêu cầu là 2015...
Không chỉ khống chế các dịch bệnh nguy hiểm, thời gian qua Bình Định cùng cả nước khống chế thành công dịch cúm A/H5N1, cúm A/H1N1; ngăn chặn thành công không để một số dịch bệnh nguy hiểm mới nổi xâm nhập như cúm A/H7N9, Ebola, MERS-CoV... Đặt biệt trong đại dịch COVID-19 vừa qua, Bình Định đã thành công trong việc ứng phó với nhiều thành quả đáng ghi nhận.
Các cơ sở y tế trong tỉnh, nhất là các bệnh viện tuyến tỉnh nhiều năm liên tục áp dụng công nghệ tiên tiến, hoàn thiện đưa nhiều kỹ thuật y học đạt tầm quốc gia như phẫu thuật nội soi, can thiệp tim mạch, chẩn đoán hình ảnh, hỗ trợ sinh sản, điều trị ung thư máu, nhồi máu cơ tim, bệnh lý xương-khớp, bỏng, phẫu thuật tạo hình; ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh về máu…
Đến nay, y tế Bình Định đã có những vươn tầm mới. Nổi bật như trong năm 2024 đã hoàn thành và vượt 6/6 chỉ tiêu kinh tế - xã hội về y tế-dân số. Tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế đạt 96,13%; duy trì 100% trạm y tế có bác sĩ công tác; tỷ lệ xã, phường, thị trấn đạt Bộ tiêu chí quốc gia y tế xã 96,9%; tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi giảm xuống còn 6,75%; duy trì múc sinh thay thế của phụ nữ độ tuổi sinh sản, tỷ suất sinh thô ước đạt 13,0%0. Đã áp dụng nhiều hoạt động bằng công nghệ chuyển đổi số. Toàn bộ hồ sơ hành chính được số hóa, 100% cơ sở y tế thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt, và tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 99,9%. Triển khai thực hiện bệnh án điện tử, hồ sơ sức khoẻ điện tử công dân, quản lý tiêm chủng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán một số bệnh. Ngoài ra, các cơ sở dữ liệu về giấy chứng sinh, giấy báo tử, giấy khám sức khỏe lái xe cũng được liên thông đồng bộ với Cổng giám định bảo hiểm y tế, đảm bảo tính chính xác và kịp thời. Hệ thống dịch vụ công trực tuyến đạt hiệu quả cao với tỷ lệ cấp kết quả điện tử lên đến 100%, giúp người dân tiết kiệm thời gian và nâng cao sự hài lòng khi tiếp cận các dịch vụ y tế…
Ghi nhận những đóng góp xứng đáng trong công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước, năm 2004 ngành Y tế Bình Định đã vinh dự đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Thời gian qua nhiều tập thể tiêu biểu, nhiều cá nhân, nhiều thầy thuốc giỏi có tay nghề cao của ngành Y tế Bình Định được ghi nhận Huân chương Lao động các hạng, danh hiệu Thầy thuốc nhân dân, danh hiệu Thầy thuốc ưu tú…
Với tinh thần quyết tâm cao của toàn Ngành, từ năm 2025 đến những năm tiếp theo, y tế Bình Định với những bước tiến mới, hướng tới xây dựng một hệ thống y tế vững mạnh và phát triển bền vững, đảm bảo mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, an toàn và hiệu quả./.
Trong gần 50 năm (1975-2025), Ngành thực hiện hiệu quả công tác phòng, chống dịch, đã xây dựng được năng lực giám sát, phát hiện, chẩn đoán xác định dịch bệnh và ứng phó giải quyết dịch bệnh một cách nhanh chóng. Công tác tổ chức thu dung, điều trị cho người bệnh đạt hiệu quả rõ rệt. Công tác chuẩn bị, sẵn sàng ứng phó với các dịch bệnh nguy hiểm được thực hiện một cách tích cực chủ động.
Kết quả là nhiều dịch bệnh nguy hiểm đã được khống chế, đẩy lùi và thanh toán, cụ thể như thanh toán bệnh đậu mùa vào năm 1979, thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000, loại trừ uốn ván sơ sinh vào năm 2005, từ năm 2002 không có bệnh dịch hạch; năm 2024 thanh toán bệnh sốt rét. Một số bệnh dịch đã giảm số người nhiễm hàng trăm đến hàng nghìn lần so với những năm trước khi có Chương trình tiêm chủng mở rộng như bạch hầu, ho gà, sởi... Nhiều bệnh dịch lưu hành khác có nguy cơ bùng phát thành dịch lớn, như: sốt xuất huyết, viêm não virus, lao, thương hàn, tả đã được khống chế, không gây thành các dịch lớn, hạn chế tỷ lệ mắc và tử vong. Các mục tiêu thiên niên kỷ về giảm tử vong mẹ, giảm tử vong trẻ dưới 5 tuổi, tử vong trẻ dưới 1 tuổi, Bình Định cũng đã đạt được từ rất sớm ngay từ năm 2010 so với yêu cầu là 2015...
Không chỉ khống chế các dịch bệnh nguy hiểm, thời gian qua Bình Định cùng cả nước khống chế thành công dịch cúm A/H5N1, cúm A/H1N1; ngăn chặn thành công không để một số dịch bệnh nguy hiểm mới nổi xâm nhập như cúm A/H7N9, Ebola, MERS-CoV... Đặt biệt trong đại dịch COVID-19 vừa qua, Bình Định đã thành công trong việc ứng phó với nhiều thành quả đáng ghi nhận.
Các cơ sở y tế trong tỉnh, nhất là các bệnh viện tuyến tỉnh nhiều năm liên tục áp dụng công nghệ tiên tiến, hoàn thiện đưa nhiều kỹ thuật y học đạt tầm quốc gia như phẫu thuật nội soi, can thiệp tim mạch, chẩn đoán hình ảnh, hỗ trợ sinh sản, điều trị ung thư máu, nhồi máu cơ tim, bệnh lý xương-khớp, bỏng, phẫu thuật tạo hình; ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh về máu…
Đến nay, y tế Bình Định đã có những vươn tầm mới. Nổi bật như trong năm 2024 đã hoàn thành và vượt 6/6 chỉ tiêu kinh tế - xã hội về y tế-dân số. Tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế đạt 96,13%; duy trì 100% trạm y tế có bác sĩ công tác; tỷ lệ xã, phường, thị trấn đạt Bộ tiêu chí quốc gia y tế xã 96,9%; tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi giảm xuống còn 6,75%; duy trì múc sinh thay thế của phụ nữ độ tuổi sinh sản, tỷ suất sinh thô ước đạt 13,0%0. Đã áp dụng nhiều hoạt động bằng công nghệ chuyển đổi số. Toàn bộ hồ sơ hành chính được số hóa, 100% cơ sở y tế thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt, và tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 99,9%. Triển khai thực hiện bệnh án điện tử, hồ sơ sức khoẻ điện tử công dân, quản lý tiêm chủng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán một số bệnh. Ngoài ra, các cơ sở dữ liệu về giấy chứng sinh, giấy báo tử, giấy khám sức khỏe lái xe cũng được liên thông đồng bộ với Cổng giám định bảo hiểm y tế, đảm bảo tính chính xác và kịp thời. Hệ thống dịch vụ công trực tuyến đạt hiệu quả cao với tỷ lệ cấp kết quả điện tử lên đến 100%, giúp người dân tiết kiệm thời gian và nâng cao sự hài lòng khi tiếp cận các dịch vụ y tế…
Ghi nhận những đóng góp xứng đáng trong công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước, năm 2004 ngành Y tế Bình Định đã vinh dự đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Thời gian qua nhiều tập thể tiêu biểu, nhiều cá nhân, nhiều thầy thuốc giỏi có tay nghề cao của ngành Y tế Bình Định được ghi nhận Huân chương Lao động các hạng, danh hiệu Thầy thuốc nhân dân, danh hiệu Thầy thuốc ưu tú…
Với tinh thần quyết tâm cao của toàn Ngành, từ năm 2025 đến những năm tiếp theo, y tế Bình Định với những bước tiến mới, hướng tới xây dựng một hệ thống y tế vững mạnh và phát triển bền vững, đảm bảo mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, an toàn và hiệu quả./.