Trong hai ngày 18 và 19/8/2026, tại Khách sạn Hải Âu (phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai), Sở Y tế tỉnh Gia Lai phối hợp với Chi cục Dân số tổ chức lớp tập huấn triển khai các đề án, chương trình, kế hoạch về công tác dân số và phát triển năm 2026. Lớp tập huấn do Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Xuân Phương, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông - Giáo dục, Tổng cục Dân số (nay là Cục Dân số, Bộ Y tế) trực tiếp hướng dẫn.
Tham dự lớp tập huấn có bà Nguyễn Thị Tuyết Nhung, Phó Giám đốc Sở Y tế; bà Trần Thị Lệ Kiều, Chi cục trưởng Chi cục Dân số tỉnh Gia Lai, cùng các cán bộ, công chức Chi cục Dân số tỉnh và 57 học viên là viên chức làm công tác dân số của các Trung tâm Y tế: Quy Nhơn, Tuy Phước, An Nhơn, Phù Cát, Phù Mỹ, Hoài Nhơn, Hoài Ân, Tây Sơn, Vân Canh, Vĩnh Thạnh và An Lão.
Bà Nguyễn Thị Tuyết Nhung, Phó Giám đốc Sở Y tế phát biểu tại lớp tập huấn. (Ảnh: Bích Thảo)
Phát biểu tại lớp tập huấn, bà Nguyễn Thị Tuyết Nhung, Phó Giám đốc Sở Y tế, nhấn mạnh công tác dân số hiện nay không chỉ tập trung vào quy mô dân số, mức sinh hay kế hoạch hóa gia đình mà đã chuyển mạnh sang cách tiếp cận dân số và phát triển, gắn với phát triển kinh tế - xã hội, chất lượng nguồn nhân lực, an sinh xã hội và chất lượng cuộc sống của người dân. Trong bối cảnh mới, công tác dân số của tỉnh đứng trước nhiều yêu cầu quan trọng, vừa duy trì mức sinh thay thế phù hợp, từng bước giải quyết mất cân bằng giới tính khi sinh, vừa tận dụng lợi thế của thời kỳ cơ cấu dân số vàng và chủ động thích ứng với quá trình già hóa dân số. Đồng thời, Lãnh đạo Sở Y tế cho rằng, nếu tận dụng tốt cơ hội cơ cấu dân số vàng, tỉnh có thể phát huy nguồn nhân lực, nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, cần chuẩn bị các điều kiện để người cao tuổi được chăm sóc, phát huy vai trò sống khỏe, sống có ích. Để hoàn thành các mục tiêu này, Phó Giám đốc Sở Y tế khẳng định năng lực của đội ngũ cán bộ các cấp đóng vai trò then chốt, do đó lớp tập huấn lần này có ý nghĩa thiết thực nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng cho lực lượng làm công tác dân số, đáp ứng tốt yêu cầu trong tình hình mới.
ThS.BS. Mai Xuân Phương, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông - Giáo dục, Tổng cục Dân số trực tiếp truyền đạt kiến thức và kỹ năng truyền thông dân số tại lớp tập huấn. (Ảnh: Bích Thảo)
Trong thời gian tham gia lớp tập huấn, các học viên đã được Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Xuân Phương, trực tiếp truyền đạt và hướng dẫn các nhóm kỹ năng truyền thông trọng tâm, bao gồm: kỹ năng truyền thông chuyển đổi hành vi về dân số và phát triển; kỹ năng truyền thông về duy trì mức sinh thay thế và giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; cũng như kỹ năng truyền thông về tận dụng cơ cấu dân số vàng và thích ứng với quá trình già hóa dân số.
Theo đó, với chủ đề Truyền thông Dân số và Phát triển trong giai đoạn mới. Từ truyền thông cung cấp thông tin đến truyền thông chuyển đổi hành vi. Chương trình tập huấn đã tập trung làm rõ bối cảnh mới của công tác dân số, đặc biệt là Luật Dân số số 113/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, cùng với Nghị định 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật. Đồng thời, lớp tập huấn cũng đi sâu phân tích những thách thức hiện nay như: mức sinh thấp ở nhiều địa phương; mất cân bằng giới tính khi sinh; già hóa dân số nhanh; chất lượng dân số còn nhiều bất cập; di cư, đô thị hóa và chuyển đổi số trong truyền thông.
Đại biểu, giảng viên và học viên lớp tập huấn chụp ảnh lưu niệm tại lớp tập huấn. (Ảnh: Bích Thảo)
Đặc biệt, nội dung tập huấn nhấn mạnh truyền thông chính là "chìa khóa" trong công tác dân số nhằm chuyển trọng tâm từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Trong đó, vai trò cốt lõi của truyền thông là thay đổi nhận thức, định hướng hành vi và tạo sự đồng thuận xã hội để thực hiện các chiến lược về quy mô, cơ cấu và nâng cao chất lượng dân số. Các vai trò cụ thể được trình bày bao gồm: chuyển đổi nhận thức và hành vi của người dân; định hướng và huy động sự tham gia của xã hội; cải thiện và nâng cao chất lượng dân số; cũng như giải quyết các thách thức về cơ cấu dân số hiện nay.
Bên cạnh những nội dung lý thuyết, chương trình dành nhiều thời gian cho hoạt động thảo luận, thực hành và trao đổi kinh nghiệm. Tại đây, các học viên đã được giảng viên trực tiếp giải đáp, hướng dẫn xử lý các tình huống thực tế phát sinh trong quá trình thực hiện công tác truyền thông dân số tại cơ sở.
Thông qua lớp tập huấn, các học viên hiểu đúng tư duy truyền thông hiện đại, biết cách lập kế hoạch và triển khai truyền thông chuyển đổi hành vi, linh hoạt xử lý các vấn đề nóng tại địa phương. Qua đó, giúp đội ngũ cán bộ trau dồi kiến thức, kỹ năng cần thiết để nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, tạo nền tảng để tổ chức các chiến dịch truyền thông hiệu quả, góp phần thực hiện tốt các mục tiêu về dân số và phát triển trong bối cảnh Luật Dân số năm 2025 đã chính thức có hiệu lực./.
Tác giả bài viết:
Bích Thảo (Khoa Truyền thông – GDSK, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật)
