Trước diễn biến phức tạp của các bệnh truyền nhiễm, ngành y tế tỉnh Gia Lai đang đẩy mạnh các hoạt động phòng, chống dịch. Việc tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, nâng cao ý thức cộng đồng và triển khai đồng bộ các biện pháp y tế dự phòng được xem là giải pháp then chốt nhằm kiểm soát hiệu quả, ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch bệnh.
Theo báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Gia Lai, tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn đang có những diễn biến phức tạp, trong đó đáng chú ý là xu hướng gia tăng của các bệnh truyền nhiễm lưu hành tại địa phương.
Cụ thể, tính từ đầu năm 2026 đến ngày 21/7/2026, toàn tỉnh ghi nhận 3.231 trường hợp mắc sốt xuất huyết, trong đó có 01 ca tử vong. So với cùng kỳ năm 2025, số ca mắc tăng 2.076 ca (cùng kỳ năm 2025 ghi nhận 1.155 ca và không có ca tử vong). Các địa phương ghi nhận số ca mắc cao bao gồm: Pleiku (518 ca), Chư Prông (461 ca), Krông Pa (262 ca), Phú Thiện (210 ca), Chư Păh (169 ca), Hoài Nhơn (159 ca), Tây Sơn (122 ca), Vĩnh Thạnh (116 ca), Quy Nhơn (111 ca),…
Cùng với đó, bệnh tay chân miệng (TCM) cũng có xu hướng tăng mạnh. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 989 ca mắc, tăng 539 ca so với cùng kỳ năm 2025 (450 ca). Tích lũy từ đầu năm ghi nhận 29 ổ dịch TCM, tăng 21 ổ dịch so với cùng kỳ năm 2025 (08 ổ dịch). Các địa phương ghi nhận ca mắc cao như: Quy Nhơn (131 ca), Pleiku (127 ca), Tuy Phước (81 ca), An Nhơn (67 ca), Hoài Nhơn (49 ca), Phù Cát (44 ca), An Khê và Vĩnh Thạnh (42 ca), Phù Mỹ (36 ca),…
Song song với SXH và TCM, bệnh dại vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ với 02 ca tử vong ghi nhận từ đầu năm đến nay. Mặc dù số ca mắc và tử vong đã giảm 03 ca so với cùng kỳ năm 2025 (05 ca) nhưng công tác phòng, chống bệnh dại luôn được triển khai đồng bộ.
Đối với các bệnh truyền nhiễm trong chương trình tiêm chủng mở rộng, tình hình dịch tễ tại địa phương cơ bản không có biến động lớn và duy trì ở mức ổn định. Cụ thể, toàn tỉnh ghi nhận 28 ca mắc sởi, chủ yếu khu trú tại nhóm trẻ em chưa được tiêm phòng đầy đủ hoặc chưa đến độ tuổi tiêm chủng vắc-xin.
Theo nhận định từ CDC Gia Lai, tình hình dịch bệnh truyền nhiễm diễn biến phức tạp chủ yếu do yếu tố thời tiết mưa nắng thất thường, là điều kiện thuận lợi cho các bệnh truyền nhiễm phát triển mạnh. Đặc biệt, việc chuẩn bị bước vào năm học mới với mật độ tập trung trẻ cao tại các trường mầm non, mẫu giáo cũng làm gia tăng nguy cơ lây lan bệnh tay chân miệng.
Hướng dẫn người dân loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng để phòng bệnh sốt xuất huyết. (Ảnh: Thu Loan)
Để chủ động ứng phó với dịch bệnh, công tác phòng, chống dịch hiện nay cần tăng cường và đa dạng hóa các kênh truyền thông nhằm chuyển tải đến người dân những thông điệp ngắn gọn, dễ hiểu về mầm bệnh, đường lây truyền, cũng như hướng dẫn cụ thể cách phòng ngừa để tự bảo vệ sức khỏe. Đối với sốt xuất huyết, ngành Y tế khuyến cáo người dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh ngay tại hộ gia đình: thường xuyên vệ sinh môi trường, thu gom phế thải, loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng, đậy kín dụng cụ chứa nước sinh hoạt, thả cá vào bể nước để diệt lăng quăng, bọ gậy; ngủ màn kể cả ban ngày, sử dụng các biện pháp xua, diệt muỗi phù hợp; tích cực tham gia các hoạt động vệ sinh môi trường và chiến dịch diệt lăng quăng, bọ gậy tại địa phương. Bên cạnh đó, để kiểm soát bệnh tay chân miệng, cần phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế và ngành giáo dục trong việc khử khuẩn trường lớp, hướng dẫn trẻ vệ sinh cá nhân sạch sẽ; đồng thời kịp thời cách ly trẻ mắc bệnh, không để trẻ mắc bệnh đến trường nhằm tránh lây nhiễm chéo.
Song song với công tác truyền thông, công tác giám sát và cảnh báo dịch cần được nâng cao. Cơ quan chuyên môn cần dựa trên bản đồ dịch tễ để đưa ra các dự báo kịp thời cho cộng đồng, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu, mưa nhiều kéo dài tại địa phương. Ngay từ tuyến cơ sở, lực lượng y tế cơ sở phát huy tối đa vai trò nòng cốt trong công tác truyền thông nguy cơ, giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng. Đồng thời, khi xuất hiện ca bệnh, hệ thống phản ứng nhanh phải được vận hành tức thì nhằm khoanh vùng, xử lý dịch triệt để. Ngành y tế luôn chủ động, chuẩn bị toàn diện các kịch bản phản ứng nhanh nhằm kiểm soát và phòng, chống dịch hiệu quả ngay tại cộng đồng.
Có thể khẳng định rằng, công tác phòng, chống dịch chỉ có thể đạt hiệu quả tối đa khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế và chính quyền các cấp, từ xã, phường đến từng thôn, làng. Sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị chính là chìa khóa để nâng cao hiệu quả phòng dịch và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Phòng, chống bệnh truyền nhiễm là trách nhiệm chung của cả cộng đồng. Bên cạnh nỗ lực của ngành Y tế và các cơ quan chức năng thì mỗi người dân cần tự trang bị kiến thức để bảo vệ sức khỏe. Khi cộng đồng cùng chủ động phòng bệnh sẽ hạn chế tối đa nguy cơ dịch bùng phát./.
Tác giả bài viết:
Thu Loan (Khoa Truyền thông- GDSK)
