Đặc biệt, tại các địa bàn miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, những hủ tục, định kiến giới, tư tưởng trọng nam khinh nữ và tình trạng tảo hôn vẫn còn tồn tại, làm gia tăng nguy cơ bạo lực đối với phụ nữ, trẻ em gái và các nhóm yếu thế, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dân số và sự phát triển bền vững của địa phương.
Nhận thức rõ tầm quan trọng và tính cấp thiết của vấn đề này, nhằm cụ thể hóa Quyết định số 625/QĐ-TTg ngày 06/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai đã ban hành Kế hoạch số 236/KH-UBND ngày 11/6/2026 về thực hiện Chương trình phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, bám sát định hướng của tỉnh, Sở Y tế đã ban hành Công văn số 5687/SYT-NVY chỉ đạo toàn ngành y tế triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo chức năng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng môi trường sống an toàn, bình đẳng, không có bạo lực trên cơ sở giới.
Đến năm 2030 tỉnh Gia Lai đưa ra một số chỉ tiêu phấn đấu cụ thể: 100% người bị bạo lực trên cơ sở giới được phát hiện và tiếp cận ít nhất một dịch vụ hỗ trợ phù hợp; xây dựng tối thiểu 05 nơi tạm lánh tại cộng đồng; 100% xã, phường triển khai tiếp nhận thông tin trực tuyến hoặc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, hỗ trợ người bị bạo lực; 100% cơ sở giáo dục xây dựng quy trình phòng ngừa, phát hiện và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới; đồng thời từng bước thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành tại 60% xã, phường trên địa bàn tỉnh.
Nhằm hiện thực hóa mục tiêu lấy người bị bạo lực làm trung tâm, bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ hỗ trợ kịp thời và sống trong môi trường an toàn, Kế hoạch đề ra hệ thống giải pháp toàn diện, xuyên suốt từ công tác truyền thông, hoàn thiện dịch vụ hỗ trợ, tăng cường năng lực cán bộ đến chuyển đổi số và phối hợp liên ngành.
Chuyển đổi mạnh mẽ từ truyền thông nâng cao nhận thức chung sang truyền thông trọng tâm, trọng điểm nhằm tạo sự thay đổi hành vi ngay tại cộng đồng, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn còn nhiều định kiến giới. Đồng thời mở rộng không gian truyền thông an toàn, tăng cường giáo dục kỹ năng an toàn số, phòng ngừa bạo lực trên không gian mạng cho trẻ em, học sinh, sinh viên và thanh niên; đa dạng hóa các sản phẩm truyền thông trên nền tảng số, mạng xã hội, các hoạt động văn hóa, thể thao; phát huy vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng thôn và các điển hình tiên tiến trong tuyên truyền, vận động nhân dân xóa bỏ định kiến giới và lên án các hành vi bạo lực.
Tiếp tục duy trì và nhân rộng mô hình cung cấp dịch vụ hỗ trợ người bị bạo lực trên cơ sở giới tại các cơ sở y tế, cơ sở trợ giúp xã hội công lập theo hướng tích hợp đồng bộ các dịch vụ chăm sóc y tế, hỗ trợ tâm lý, tư vấn pháp luật và kết nối với các cơ quan chức năng. Song song với đó, tỉnh sẽ phát triển các mô hình "nơi tạm lánh" tại cộng đồng, ưu tiên phụ nữ là người dân tộc thiểu số, người khuyết tật, lao động di cư và các nhóm yếu thế khác, góp phần bảo đảm người bị bạo lực có nơi lưu trú an toàn và được hỗ trợ toàn diện trong quá trình phục hồi.
Một trong các nhiệm vụ trọng tâm là: Ngành Y tế giữ vai trò là tuyến đầu trong tiếp nhận, cấp cứu, điều trị và hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực trên cơ sở giới. Theo chỉ đạo của Sở Y tế, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập và ngoài công lập phải thực hiện nghiêm quy trình tiếp nhận, cấp cứu, khám chữa bệnh, chăm sóc y tế và tư vấn tâm lý ban đầu cho nạn nhân; bảo đảm việc hỗ trợ được thực hiện kịp thời, an toàn, tôn trọng quyền riêng tư, bảo mật thông tin và lấy người bị bạo lực làm trung tâm. Đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc tuân thủ các quy định chuyên môn trong quá trình tiếp nhận và điều trị.
Bên cạnh đó, các bệnh viện và trung tâm y tế tiếp tục duy trì, nhân rộng mô hình cung cấp dịch vụ hỗ trợ người bị bạo lực trên cơ sở giới; tích hợp hiệu quả các hoạt động điều trị chấn thương, tư vấn tâm lý, phục hồi sức khỏe, đồng thời chủ động kết nối với cơ sở trợ giúp xã hội, trung tâm trợ giúp pháp lý và cơ quan công an khi cần thiết để bảo đảm nạn nhân được hỗ trợ toàn diện.
Trong lĩnh vực dân số, Chi cục Dân số chủ trì, phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật và các đơn vị liên quan lồng ghép truyền thông về bình đẳng giới, phòng ngừa bạo lực trên cơ sở giới với việc triển khai Đề án kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh; tăng cường truyền thông trực tiếp tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn nhằm từng bước xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ và hành vi lựa chọn giới tính thai nhi.
Một trong những điểm mới của Kế hoạch là đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới. Tỉnh phát huy hiệu quả ứng dụng iGia Lai để người dân phản ánh trực tuyến các vụ việc; đồng thời số hóa quy trình quản lý, thống kê, chia sẻ thông tin và xử lý vụ việc giữa các cơ quan chức năng, góp phần rút ngắn thời gian hỗ trợ nạn nhân và nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành.
Theo chỉ đạo của Sở Y tế, các Trung tâm Y tế phối hợp với UBND xã, phường chỉ đạo Trạm Y tế chủ động phối hợp với lực lượng công an, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể trong phát hiện sớm, can thiệp và hỗ trợ y tế cho người bị bạo lực; hướng dẫn nhân viên y tế và cộng tác viên dân số - y tế thôn bản tuyên truyền, hỗ trợ người dân sử dụng ứng dụng iGiaLai để phản ánh kịp thời các vụ việc bạo lực trên cơ sở giới và bạo lực gia đình.
Bên cạnh các giải pháp chuyên môn, Kế hoạch cũng phân công rõ trách nhiệm của từng sở, ngành trong quá trình tổ chức thực hiện. Trong đó, Sở Nội vụ là cơ quan chủ trì triển khai, theo dõi và tổng hợp kết quả thực hiện; Sở Y tế chịu trách nhiệm chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân và đẩy mạnh truyền thông về bình đẳng giới; Sở Giáo dục và Đào tạo xây dựng môi trường giáo dục an toàn, phòng ngừa bạo lực học đường; Công an tỉnh tăng cường phát hiện, xử lý các vụ việc bạo lực trên cơ sở giới và đấu tranh với các hành vi bạo lực trên không gian mạng; Sở Khoa học và Công nghệ tiếp tục phát huy hiệu quả ứng dụng iGiaLai trong tiếp nhận và xử lý thông tin. Sự phân công cụ thể này tạo nền tảng cho cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ từ cấp tỉnh đến cơ sở.
Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành, chính quyền địa phương cùng sự tham gia tích cực của cộng đồng, đặc biệt là vai trò nòng cốt của các ngành Nội vụ, Y tế, Giáo dục, Công an và các tổ chức chính trị - xã hội, tin tưởng rằng Gia Lai phấn đấu từng bước giảm thiểu bạo lực trên cơ sở giới, xóa bỏ những định kiến giới lạc hậu, góp phần phòng ngừa tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ, trẻ em gái và các nhóm yếu thế, hướng tới xây dựng một xã hội phát triển bền vững, nơi mọi người đều được sống trong an toàn, bình đẳng và có cơ hội phát triển toàn diện.
