Thực tế cho thấy, nếu thực phẩm không được bảo quản và chế biến đúng cách, nguy cơ dẫn đến ngộ độc cũng như các bệnh lây truyền qua thực phẩm là rất cao; nó không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sinh hoạt của mỗi cá nhân, mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Chính vì vậy, việc bảo đảm an toàn thực phẩm trong thời điểm nắng nóng là vô cùng quan trọng và cần thiết.
Việc sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, thực phẩm ôi thiu, nhiễm vi khuẩn, hay chế biến không bảo đảm vệ sinh và bảo quản không đúng quy định hiện nay chủ yếu là nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm. Ngoài ra, thói quen ăn thực phẩm sống, tái cùng việc sử dụng nước không bảo đảm vệ sinh cũng đang làm gia tăng đáng kể nguy cơ mắc các bệnh đường tiêu hóa trong mùa hè. Hậu quả từ thực trạng này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người dân và tạo áp lực lớn cho ngành y tế.
Đáng lo ngại hơn cả, là nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ những cửa hàng kinh doanh dịch vụ ăn uống. Thức ăn đường phố phần lớn không rõ nguồn gốc, việc bày bán ngay trên vỉa hè, sát các trục giao thông khiến thực phẩm dễ dàng bị nhiễm khói bụi, nấm mốc và khí thải độc hại, từ đó làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
Điển hình như vụ nghi ngộ độc bánh mì tại hộ kinh doanh bánh mì Lâm Huyền (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai). Theo báo cáo của ngành Y tế, vụ việc được ghi nhận từ chiều 22/5, sau khi nhiều người dân xuất hiện các triệu chứng đau bụng, tiêu chảy, nôn, sốt và đau đầu sau khi sử dụng bánh mì tại cơ sở hộ kinh doanh trên. Tính đến 6 giờ sáng nay 26/5, tổng số bệnh nhân nhập viện điều trị liên quan đến vụ nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại đây là 89 trường hợp. Qua xác minh, thức ăn nghi ngờ gây ngộ độc là bánh mì thập cẩm, gồm các thành phần: chả lụa, chả da bao, thịt ba chỉ thưng, pa tê, bơ sốt trứng gà tươi, dưa món, rau ngò. Vụ việc trên là minh chứng cho thấy bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm là yếu tố quyết định trực tiếp đến sức khỏe của người tiêu dùng.
Trong mùa nắng nóng, để chủ động phòng chống ngộ độc và bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, ý thức tự giác thực hiện các biện pháp an toàn thực phẩm của mỗi người dân chính là quan trọng nhất góp phần chung tay cùng ngành Y tế phòng chống ngộ độc thực phẩm. Trước hết, trong khâu lựa chọn thực phẩm, người dân cần nâng cao ý thức bằng việc chỉ mua và sử dụng thực phẩm tươi sống, rõ ràng về nguồn gốc xuất xứ tại các cơ sở uy tín, bảo đảm đầy đủ điều kiện vệ sinh. Không sử dụng thực phẩm ôi thiu, nấm mốc, có mùi lạ hoặc quá hạn sử dụng.
Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm, thói quen vệ sinh trong ăn uống hằng ngày cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Việc tuân thủ triệt để nguyên tắc ăn chín, uống chín phải được đặt lên hàng đầu. Theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế, mọi loại thức ăn cần phải được nấu chín kỹ hoàn toàn trước khi sử dụng, bảo đảm nhiệt độ trung tâm thực phẩm đạt từ 70°C trở lên để tiêu diệt tận gốc các loại vi sinh vật gây hại.Trong gian bếp, các dụng cụ chế biến phải luôn được giữ gìn sạch sẽ; đặc biệt lưu ý sử dụng riêng biệt dao, thớt cho thực phẩm sống và thực phẩm chín để ngăn ngừa tình trạng lây nhiễm chéo vi khuẩn. Đồng thời, duy trì việc rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi chế biến, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Đáng chú ý, công tác bảo quản thực phẩm cũng cần được chú trọng. Thực phẩm sau khi nấu chín nên được sử dụng ngay; trường hợp chưa dùng tới, cần phải che đậy cẩn thận và bảo quản trong tủ lạnh. Thức ăn thừa hoặc thức ăn chín sử dụng lại sau 5 giờ phải được đun sôi kỹ trước khi dùng. Bên cạnh đó, thức ăn cho trẻ nhỏ nên chế biến vừa đủ dùng, hạn chế sử dụng lại nhiều lần. Tuyệt đối không để thực phẩm ngoài môi trường quá lâu, nhất là dưới tác động khắc nghiệt của thời tiết nắng nóng như hiện nay.
Thực tế cho thấy, các cửa hàng kinh doanh dịch vụ ăn uống hiện nay đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm cho người tiêu dùng.Vì thế, người dân nên hạn chế tối đa việc sử dụng thức ăn đường phố không bảo đảm vệ sinh hoặc nước đá không rõ nguồn gốc. Hãy ưu tiên lựa chọn những cơ sở ăn uống sạch sẽ, có cam kết và đủ điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm.
Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm, bếp ăn tập thể, nhà hàng, quán ăn cần nghiêm túc thực hiện các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm. Bên cạnh việc thường xuyên vệ sinh khu vực chế biến, bảo quản thực phẩm; các chủ cơ sở phải cam kết chỉ sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, đặc biệt không sử dụng những nguyên liệu không có xuất xứ rõ ràng và chưa được chứng nhận của các cơ quan chức năng; tuyệt đối không sử dụng các chất phụ gia cấm dùng trong thực phẩm. Song song với đó, đội ngũ nhân viên chế biến phải được khám sức khỏe và tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm theo quy định.
Người dân cần lưu ý, khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thực phẩm như đau bụng, nôn, tiêu chảy, sốt, mệt mỏi… cần nhanh chóng đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được khám và điều trị kịp thời; đồng thời thông báo cho cơ quan chức năng để xử lý theo quy định.
Trước nguy cơ ngộ độc thực phẩm gia tăng vào mùa nắng nóng, vì sức khỏe của chính bản thân, gia đình và cộng đồng, chúng ta hãy cùng nâng cao ý thức, thực hiện tốt các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm. Bởi lẽ, đây là hành động thiết thực nhất để phòng chống ngộ độc thực phẩm và chung tay bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong mùa nắng nóng./.
