Trong những năm qua, tình hình sốt rét đã được khống chế và có phần ổn định; Tuy nhiên từ cuối năm 2018 và đầu năm 2019 đến nay tình hình sốt rét trong Khu vực miền Trung Tây Nguyên diễn biến rất phức tạp. Đặc biệt các tỉnh giáp ranh tỉnh ta như Gia Lai, Phú Yên số ca mắc sốt rét tăng cao từ trên 100% đến 900% . Hiện tại tình hình sốt rét tỉnh ta đang diễn biến khó lường, số ca mắc sốt rét tăng trong 6 tháng đầu năm 2019 là 37/13 ca (tăng 184% cùng kỳ); KST 36/12ca (tăng 200% cùng kỳ).
Thời gian qua, Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh đã tổ chức triển khai giám sát các hoạt động và điều tra dịch tễ sốt rét đã xác định số ca mắc sốt rét là đối tượng người lớn tuổi lao động phổ thông, số đông là người dân tộc thiểu số ở miền núi (chiếm tỷ lệ 67%) chủ yếu đi rừng ngủ rẫy, làm thuê khai thác keo thương mại, đi lấy mật ong rừng , phong lan ….Vì vậy, áp dụng những biện pháp phòng chống và loại trừ sốt rét phù hợp nhất hiện nay là:
Thứ nhất: Đối với người dân
- Khi đi rừng ngủ rẫy, tham gia khai thác keo, thu lấy mật ong rừng... Phải mang theo màn , võng màn bọc võng để ngủ. Đây là phương pháp bảo vệ sốt rét hữu hiệu nhất.
- Khi tham gia lao động đi rừng ngủ rẫy cần đến cơ sở y tế thôn bản , y tế xã hoặc cán bộ ở các điểm sốt rét để tư vấn các biện pháp phòng bệnh sốt rét và nhận thuốc sốt rét, kem thoa da mang theo để xua diệt muỗi, điều trị nếu mắc sốt rét.
- Tất cả người lao động đi rừng ngủ rẫy, hoặc có đi tới vùng sốt rét nặng về địa phương phải đến các cơ sở y tế gần nhất để lấy lam máu xét nghiệm nhằm phát hiện sớm sốt rét, điều trị sớm tránh biến chứng ác tính, tử vong và lây lan cho cộng đồng.
- Hưởng ứng tham gia tẩm màn hóa chất để xua diệt muỗi A.Nophen (muỗi đòn xóc ) ở địa phương mình khi cán bộ y tế có triển khai thực hiện.
- Khi cá nhân hoặc có người trong gia đình có người bị sốt hãy đến cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và xử lý điều trị sớm . Không được tự ý mua thuốc dạo, tư nhân không rõ nguồn gốc tự điều trị hoăc mê tín cúng bái (giàng), sẽ nguy hiểm đến tính mạng.
Thứ hai: Đối với cán bộ y tế cơ sở xã, thôn bản:
- Phối hợp và tham mưu chính quyền địa phương chốt được danh sách những đối tượng đi rừng ngủ rẫy, người có đi vào vùng sốt rét để tư vấn, tuyên truyền về các biện pháp phòng chống sốt rét.
- Cấp thuốc sốt rét cho từng nhóm, tổ đi cùng một địa chỉ từ 1 đến 2 liều thuốc, tư vấn kỹ cho họ khi có những biểu hiện và triệu chứng sốt rét thì sử dụng, tránh để sốt rét nặng, ác tính, tử vong do sốt rét.
- Hướng dẫn người đi rừng ngủ rẫy khi đi thì đến các điểm sốt rét nhận kem thoa da để xua diệt muỗi phòng bệnh sốt rét.
- Y tế xã, thôn giám sát chủ động không bị thụ động với những đối tượng đi rừng ngủ rẫy khi họ đi làm về, phải nắm bắt và lấy lam máu xét nghiệm hoặc tét chẩn đoán nhanh tìm ký sinh trùng sốt rét nhằm phát hiện sớm, điều trị sớm.
- Khi xác định chẩn đoán người bị sốt rét phải điều trị đúng thuốc theo chủng loại KST, đảm bảo đủ liều tránh lây lang cộng đồng và điều tra trường hợp bệnh trước 48 giờ để báo cáo./.
Thứ nhất: Đối với người dân
- Khi đi rừng ngủ rẫy, tham gia khai thác keo, thu lấy mật ong rừng... Phải mang theo màn , võng màn bọc võng để ngủ. Đây là phương pháp bảo vệ sốt rét hữu hiệu nhất.
- Khi tham gia lao động đi rừng ngủ rẫy cần đến cơ sở y tế thôn bản , y tế xã hoặc cán bộ ở các điểm sốt rét để tư vấn các biện pháp phòng bệnh sốt rét và nhận thuốc sốt rét, kem thoa da mang theo để xua diệt muỗi, điều trị nếu mắc sốt rét.
- Tất cả người lao động đi rừng ngủ rẫy, hoặc có đi tới vùng sốt rét nặng về địa phương phải đến các cơ sở y tế gần nhất để lấy lam máu xét nghiệm nhằm phát hiện sớm sốt rét, điều trị sớm tránh biến chứng ác tính, tử vong và lây lan cho cộng đồng.
- Hưởng ứng tham gia tẩm màn hóa chất để xua diệt muỗi A.Nophen (muỗi đòn xóc ) ở địa phương mình khi cán bộ y tế có triển khai thực hiện.
- Khi cá nhân hoặc có người trong gia đình có người bị sốt hãy đến cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và xử lý điều trị sớm . Không được tự ý mua thuốc dạo, tư nhân không rõ nguồn gốc tự điều trị hoăc mê tín cúng bái (giàng), sẽ nguy hiểm đến tính mạng.
Thứ hai: Đối với cán bộ y tế cơ sở xã, thôn bản:
- Phối hợp và tham mưu chính quyền địa phương chốt được danh sách những đối tượng đi rừng ngủ rẫy, người có đi vào vùng sốt rét để tư vấn, tuyên truyền về các biện pháp phòng chống sốt rét.
- Cấp thuốc sốt rét cho từng nhóm, tổ đi cùng một địa chỉ từ 1 đến 2 liều thuốc, tư vấn kỹ cho họ khi có những biểu hiện và triệu chứng sốt rét thì sử dụng, tránh để sốt rét nặng, ác tính, tử vong do sốt rét.
- Hướng dẫn người đi rừng ngủ rẫy khi đi thì đến các điểm sốt rét nhận kem thoa da để xua diệt muỗi phòng bệnh sốt rét.
- Y tế xã, thôn giám sát chủ động không bị thụ động với những đối tượng đi rừng ngủ rẫy khi họ đi làm về, phải nắm bắt và lấy lam máu xét nghiệm hoặc tét chẩn đoán nhanh tìm ký sinh trùng sốt rét nhằm phát hiện sớm, điều trị sớm.
- Khi xác định chẩn đoán người bị sốt rét phải điều trị đúng thuốc theo chủng loại KST, đảm bảo đủ liều tránh lây lang cộng đồng và điều tra trường hợp bệnh trước 48 giờ để báo cáo./.