Chiều ngày 17/7/2026, Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường phối hợp với Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Gia Lai đã tổ chức khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động tại Công ty TNHH MTV Đá Thạch Anh Phú Tài Bình Định thuộc Công ty Cổ phần Phú Tài (KCN Long Mỹ, Phường Quy Nhơn Tây, tỉnh Gia Lai). Đây là hoạt động thực địa, nằm trong khuôn khổ triển khai nhiệm vụ "Nghiên cứu áp dụng bảng phân loại quốc tế bệnh bụi phổi trên phim cắt lớp vi tính trong chẩn đoán các trường hợp mắc bệnh bụi phổi silic ở người lao động tại Việt Nam năm 2026-2027".
Trong đợt triển khai này, đoàn tiến hành khám sức khỏe toàn diện cho hơn 50 người lao động của công ty. Quy trình thăm khám được triển khai toàn diện từ khám lâm sàng nội khoa, khám bệnh nghề nghiệp, cho đến các kỹ thuật cận lâm sàng như đo chức năng hô hấp và chụp X-quang bụi phổi. Đặc biệt, những trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ, các bác sĩ sẽ chỉ định chụp cắt lớp vi tính độ phân giải cao nhằm tối ưu hóa độ chính xác trong việc phát hiện và chẩn đoán sớm bệnh lý.
Theo Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường, Bệnh bụi phổi silic (BBPS) là tình trạng xơ hóa phổi tiến triển không hồi phục, xảy ra khi người lao động hít phải bụi chứa silic tự do trong quá trình làm việc. Đây là một trong những bệnh nghề nghiệp phổ biến nhất trên thế giới và là một vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng.Tại nhiều quốc gia công nghiệp phát triển, tỷ lệ mắc bệnh BBPS gần đây đã giảm nhờ các biện pháp kiểm soát môi trường và phòng bệnh hiệu quả. Tuy nhiên, ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, BBPS vẫn tiếp tục được ghi nhận và có xu hướng tăng những năm gần đây, đặc biệt trong các ngành sản xuất mới nổi như chế biến đá thạch anh nhân tạo. Theo nghiên cứu năm 2024 của Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường về hiện trạng môi trường và bệnh tật ở các cơ sở chế biến đá thạch anh tại một số tỉnh cho thấy, nồng độ bụi silic trong môi trường lao động tại đây vượt giới hạn cho phép gấp nhiều lần và tỷ lệ người lao động mắc BBPS, đặc biệt là thể cấp tính ở mức cao. Việc triển khai nhiệm vụ này không chỉ phù hợp với định hướng của Chính phủ về tăng cường công tác chăm sóc và nâng cao sức khỏe người lao động, phòng chống bệnh nghề nghiệp giai đoạn 2020 – 2030 mà còn góp phần đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong giám sát và quản lý sức khỏe người lao động hiện nay.
Các bác sĩ triển khai quy trình khám sức khỏe cho người lao động tại doanh nghiệp.(Ảnh: Bích Thảo)
Đại diện đơn vị, anh Trương Công Hoàng, Trưởng phòng Nhân sự - Hành chính Công ty Cổ phần Phú Tài cho biết, công ty luôn đặt công tác chăm lo và bảo vệ sức khỏe người lao động lên hàng đầu thông qua các giải pháp trọng tâm. Cụ thể, công ty luôn trang bị đầy đủ bảo hộ lao động phù hợp với từng vị trí làm việc; định kỳ tổ chức khám sức khỏe và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp hàng năm. Đồng thời, chủ động đo kiểm môi trường lao động và huấn luyện an toàn vệ sinh lao động cho người lao động. Bên cạnh đó, các chế độ về bảo hiểm cũng được công ty thực hiện đầy đủ, nghiêm túc.
Chia sẻ về hoạt động khám sức khỏe lần này, anh Nguyễn Trung Hiếu, công nhân tại phân xưởng, bày tỏ sự phấn khởi và gửi lời cảm ơn sâu sắc trước sự quan tâm chu đáo của Ban lãnh đạo công ty đối với đời sống cũng như sức khỏe của anh chị em công nhân. Đồng thời, anh cũng đánh giá cao sự tận tình, chuyên nghiệp của đội ngũ y bác sĩ trong suốt quá trình thăm khám. Bên cạnh đó, anh Hiếu cho biết, do đặc thù làm việc trong môi trường độc hại, bản thân anh và các đồng nghiệp luôn được trang bị đầy đủ và ý thức nghiêm túc việc sử dụng bảo hộ lao động như mũ, giày, khẩu trang để chủ động bảo vệ sức khỏe của chính mình.
Đưa ra lời khuyên chuyên môn, TS.BS. Nguyễn Đình Trung - Trưởng khoa Bệnh nghề nghiệp, Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường lưu ý, bệnh bụi phổi silic là nguy cơ đáng lo ngại nhất đối với người lao động ngành chế biến đá nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa. Bên cạnh các giải pháp giảm bụi của doanh nghiệp như lắp hệ thống phun nước tại máy cưa, máy cắt đá, bác sĩ cũng khuyến cáo người lao động không được chủ quan, bắt buộc phải sử dụng khẩu trang liên tục trong suốt ca làm việc, không tự ý tháo bỏ khi cảm thấy nóng hay khó thở vì nguy cơ hít phải bụi đá độc hại là rất cao. Đồng thời, cần sử dụng nút tai chống ồn tại các vị trí ô nhiễm tiếng ồn lớn.
Cán bộ y tế thực hiện quy trình khám nội khoa.(Ảnh: Bích Thảo)
Hoạt động khám sức khỏe lần này góp phần chủ động phát hiện sớm các bệnh lý về phổi và bệnh nghề nghiệp, giúp người lao động được theo dõi, điều trị kịp thời, hạn chế các biến chứng. Đồng thời, kết quả khám cũng là cơ sở để doanh nghiệp tiếp tục cải thiện môi trường làm việc, bố trí công việc phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng người lao động. Qua đó, nâng cao nhận thức về phòng, chống bệnh nghề nghiệp, hướng tới xây dựng môi trường lao động an toàn, bền vững./.
Tác giả bài viết:
Bích Thảo (Khoa Truyền thông - GDSK, CDC)
