Ngày 12/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 148/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 72/2015/NĐ-CP về quản lý hoạt động thông tin đối ngoại nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về hoạt động thông tin đối ngoại trong tình hình mới. Nghị định số 148/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.
Nghị định số 72/2015/NĐ-CP được ban hành ngày 07/9/2015, là văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực cao nhất điều chỉnh lĩnh vực quản lý hoạt động thông tin đối ngoại. Sau 10 năm triển khai, Nghị định số 72/2015/NĐ-CP đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để tổ chức thống nhất hoạt động thông tin đối ngoại trên phạm vi cả nước, góp phần nâng cao hiệu quả cung cấp thông tin chính thống, quảng bá hình ảnh Việt Nam và bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc.
Trong giai đoạn hiện nay, bối cảnh trong nước và quốc tế có nhiều thay đổi nhanh chóng; môi trường truyền thông toàn cầu phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là sự gia tăng của các nền tảng số và phương thức truyền thông đa phương tiện. Đồng thời, yêu cầu về tính chủ động, kịp thời, chính xác, thống nhất trong cung cấp thông tin đối ngoại ngày càng cao; công tác bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, đấu tranh phản bác tin giả, tin sai sự thật ngày càng trở nên cấp thiết.
Bên cạnh đó, cơ cấu tổ chức của Chính phủ đã được kiện toàn, điều chỉnh, thay đổi chức năng, nhiệm vụ của một số bộ, ngành. Những yếu tố này đặt ra yêu cầu cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và hiệu quả trong quản lý nhà nước về hoạt động thông tin đối ngoại.
Nghị định số 148/2026/NĐ-CP được ban hành trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành, kế thừa các quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung các nội dung cần thiết nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực hiện; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi số trong hoạt động thông tin đối ngoại; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức; phát huy nguồn lực xã hội tham gia hoạt động thông tin đối ngoại phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh mới.
Theo đó, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP có một số điểm mới nổi bật như sau:
Thứ nhất, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP làm rõ hơn việc tổ chức hoạt động thông tin đối ngoại trên không gian mạng. Trước đây, Nghị định số 72/2015/NĐ-CP đã đề cập đến việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thông tin đối ngoại, tuy nhiên các quy định còn mang tính định hướng chung. Trong bối cảnh truyền thông số phát triển mạnh mẽ, thông tin được sản xuất và lan tỏa chủ yếu trên các nền tảng trực tuyến đa phương tiện, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP đã bổ sung và cụ thể hóa nội dung tổ chức thông tin đối ngoại trên môi trường số, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho việc triển khai các hình thức truyền thông đa nền tảng, phù hợp với xu thế phát triển hiện nay.
Thứ hai, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về tăng cường phối hợp giữa các cơ quan nhà nước với Ban Chỉ đạo Trung ương về công tác thông tin đối ngoại, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Ban Chỉ đạo 35 Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức liên quan trong công tác định hướng truyền thông, đấu tranh phản bác thông tin sai sự thật và huy động nguồn lực tham gia hoạt động thông tin đối ngoại.
Thứ ba, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về khuyến khích và huy động sự tham gia của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước vào hoạt động thông tin đối ngoại theo quy định của pháp luật. Nội dung này nhằm phát huy nguồn lực xã hội, đa dạng hóa hình thức triển khai và tăng cường tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện, đồng thời vẫn bảo đảm sự quản lý thống nhất của Nhà nước. Việc làm rõ cơ chế hướng dẫn xây dựng nội dung, phối hợp thực hiện và khuyến khích tham gia là nội dung điều chỉnh quan trọng, phù hợp với yêu cầu xã hội hóa trong bối cảnh mới.
Thứ tư, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến nguồn cung cấp thông tin và phương thức cung cấp thông tin đối ngoại theo hướng rõ ràng, chủ động và phù hợp hơn với môi trường truyền thông số. Nghị định bổ sung các hình thức cung cấp thông tin qua kênh và ứng dụng chính thức trên không gian mạng, đồng thời làm rõ trách nhiệm của cơ quan chủ trì trong việc tổng hợp, lựa chọn và cung cấp thông tin chính thống. Các quy định mới góp phần mở rộng phương thức cung cấp thông tin phù hợp với môi trường truyền thông số, bảo đảm tính kịp thời, chính xác, thống nhất và nâng cao hiệu quả điều phối thông tin đối ngoại.
Thứ năm, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về xây dựng, vận hành hệ thống dữ liệu và cơ chế phối hợp cung cấp dữ liệu về thông tin đối ngoại nhằm tăng cường khả năng chia sẻ, khai thác và sử dụng thông tin chính thống phục vụ công tác thông tin đối ngoại của các bộ, ngành, địa phương, cơ quan báo chí và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.
Thứ sáu, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP tiếp tục rà soát và điều chỉnh phân công trách nhiệm giữa các bộ, ngành theo cơ cấu tổ chức Chính phủ hiện hành. Các quy định được sắp xếp lại theo hướng rõ ràng hơn; một số nội dung được hợpnhất để tránh chồng chéo, trùng lặp. Việc cập nhật này nhằm bảo đảm nguyên tắc phân công cụ thể, xác định rõ đầu mối chủ trì và tăng cường hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan trong tổ chức thực hiện hoạt động thông tin đối ngoại.
Việc ban hành Nghị định số 148/2026/NĐ-CP góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về hoạt động thông tin đối ngoại; tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan báo chí chủ động triển khai các hình thức truyền thông đa nền tảng, phát triển sản phẩm truyền thông đa ngôn ngữ, tăng cường ứng dụng nền tảng số và mở rộng hợp tác với các cơ quan truyền thông quốc tế, qua đó nâng cao hiệu quả quảng bá hình ảnh Việt Nam tới công chúng trong nước và quốc tế./.
Trong giai đoạn hiện nay, bối cảnh trong nước và quốc tế có nhiều thay đổi nhanh chóng; môi trường truyền thông toàn cầu phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là sự gia tăng của các nền tảng số và phương thức truyền thông đa phương tiện. Đồng thời, yêu cầu về tính chủ động, kịp thời, chính xác, thống nhất trong cung cấp thông tin đối ngoại ngày càng cao; công tác bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, đấu tranh phản bác tin giả, tin sai sự thật ngày càng trở nên cấp thiết.
Bên cạnh đó, cơ cấu tổ chức của Chính phủ đã được kiện toàn, điều chỉnh, thay đổi chức năng, nhiệm vụ của một số bộ, ngành. Những yếu tố này đặt ra yêu cầu cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và hiệu quả trong quản lý nhà nước về hoạt động thông tin đối ngoại.
Nghị định số 148/2026/NĐ-CP được ban hành trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành, kế thừa các quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung các nội dung cần thiết nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực hiện; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi số trong hoạt động thông tin đối ngoại; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức; phát huy nguồn lực xã hội tham gia hoạt động thông tin đối ngoại phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh mới.
Theo đó, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP có một số điểm mới nổi bật như sau:
Thứ nhất, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP làm rõ hơn việc tổ chức hoạt động thông tin đối ngoại trên không gian mạng. Trước đây, Nghị định số 72/2015/NĐ-CP đã đề cập đến việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thông tin đối ngoại, tuy nhiên các quy định còn mang tính định hướng chung. Trong bối cảnh truyền thông số phát triển mạnh mẽ, thông tin được sản xuất và lan tỏa chủ yếu trên các nền tảng trực tuyến đa phương tiện, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP đã bổ sung và cụ thể hóa nội dung tổ chức thông tin đối ngoại trên môi trường số, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho việc triển khai các hình thức truyền thông đa nền tảng, phù hợp với xu thế phát triển hiện nay.
Thứ hai, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về tăng cường phối hợp giữa các cơ quan nhà nước với Ban Chỉ đạo Trung ương về công tác thông tin đối ngoại, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Ban Chỉ đạo 35 Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức liên quan trong công tác định hướng truyền thông, đấu tranh phản bác thông tin sai sự thật và huy động nguồn lực tham gia hoạt động thông tin đối ngoại.
Thứ ba, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về khuyến khích và huy động sự tham gia của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước vào hoạt động thông tin đối ngoại theo quy định của pháp luật. Nội dung này nhằm phát huy nguồn lực xã hội, đa dạng hóa hình thức triển khai và tăng cường tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện, đồng thời vẫn bảo đảm sự quản lý thống nhất của Nhà nước. Việc làm rõ cơ chế hướng dẫn xây dựng nội dung, phối hợp thực hiện và khuyến khích tham gia là nội dung điều chỉnh quan trọng, phù hợp với yêu cầu xã hội hóa trong bối cảnh mới.
Thứ tư, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến nguồn cung cấp thông tin và phương thức cung cấp thông tin đối ngoại theo hướng rõ ràng, chủ động và phù hợp hơn với môi trường truyền thông số. Nghị định bổ sung các hình thức cung cấp thông tin qua kênh và ứng dụng chính thức trên không gian mạng, đồng thời làm rõ trách nhiệm của cơ quan chủ trì trong việc tổng hợp, lựa chọn và cung cấp thông tin chính thống. Các quy định mới góp phần mở rộng phương thức cung cấp thông tin phù hợp với môi trường truyền thông số, bảo đảm tính kịp thời, chính xác, thống nhất và nâng cao hiệu quả điều phối thông tin đối ngoại.
Thứ năm, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về xây dựng, vận hành hệ thống dữ liệu và cơ chế phối hợp cung cấp dữ liệu về thông tin đối ngoại nhằm tăng cường khả năng chia sẻ, khai thác và sử dụng thông tin chính thống phục vụ công tác thông tin đối ngoại của các bộ, ngành, địa phương, cơ quan báo chí và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.
Thứ sáu, Nghị định số 148/2026/NĐ-CP tiếp tục rà soát và điều chỉnh phân công trách nhiệm giữa các bộ, ngành theo cơ cấu tổ chức Chính phủ hiện hành. Các quy định được sắp xếp lại theo hướng rõ ràng hơn; một số nội dung được hợpnhất để tránh chồng chéo, trùng lặp. Việc cập nhật này nhằm bảo đảm nguyên tắc phân công cụ thể, xác định rõ đầu mối chủ trì và tăng cường hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan trong tổ chức thực hiện hoạt động thông tin đối ngoại.
Việc ban hành Nghị định số 148/2026/NĐ-CP góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về hoạt động thông tin đối ngoại; tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan báo chí chủ động triển khai các hình thức truyền thông đa nền tảng, phát triển sản phẩm truyền thông đa ngôn ngữ, tăng cường ứng dụng nền tảng số và mở rộng hợp tác với các cơ quan truyền thông quốc tế, qua đó nâng cao hiệu quả quảng bá hình ảnh Việt Nam tới công chúng trong nước và quốc tế./.