Ho gà là một bệnh truyền nhiễm có thể bùng phát thành dịch được lây truyền qua đường hô hấp do vi khuẩn Bordetella pertussis gây nên. Bệnh có khả năng lây nhiễm qua giọt nước bọt li ti được bắn ra ở miệng người mang vi khuẩn với tỉ lệ từ 70-100%, nên lây lan nhanh. Bệnh xuất hiện ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên có hơn 90% số ca mắc là trẻ dưới 1 tuổi chưa tiêm phòng hoặc chưa tiêm đầy đủ 3 mũi vắc xin cơ bản phòng bệnh ho gà. Trẻ càng nhỏ thì bệnh càng nặng và càng nhiều biến chứng.
Theo BsCKII.Phạm Văn Dũng – Trưởng Khoa Nhi – BVĐK tỉnh Bình Định: “Triệu chứng bệnh lý ho gà xuất hiện sau 7-10 ngày ủ bệnh, khởi phát bằng dấu hiệu nhảy mũi, ho nhẹ, rồi nước mũi chảy ra nhiều. Trong 1-2 tuần tiếp theo ho nhiều, ho dài hơn, dẫn đến những cơn ho rũ rượi, khạc nhiều đờm. Vì ho nhiều, không đủ thời gian hít hơi vào, trẻ thường cố gắng hít mạnh sau mỗi cơn ho; luồng không khí hít vào nhanh qua đường hô hấp có nhiều chất đờm nhầy tạo ra âm thanh rít như tiếng rù cổ của gà, vì vậy được gọi là bệnh ho gà”.
Những cơn ho dữ dội và kéo dài lâu sẽ làm cho trẻ bị nôn ói, mệt nhiều, khó thở. Sau 1-2 tháng cơn ho bớt dần và có khả năng hồi phục. Tuy vậy, ho có thể kéo dài tới 3 tháng và thường phối hợp với triệu chứng nôn. Đối với trẻ nhỏ, nhiều khi thấy biểu hiện tím tái, ngạt thở và co giật. Bệnh làm cơ thể suy yếu, dễ bị các biến chứng thiếu dinh dưỡng, viêm phổi, viêm não, tăng áp lực phổi, nhiễm trùng cơ hội... Vi khuẩn ho gà cũng có khả năng gây bệnh lý cho não do tình trạng thiếu khí oxy và dẫn đến tử vong. Tỉ lệ tử vong của bệnh thường chiếm khoảng 0,3%, nhưng ở trẻ nhỏ thì tỉ lệ tử vong có thể chiếm tới 0,5%. Đối với những trẻ dưới 1 tháng tuổi, nếu mắc ho gà thì thường tiến triển bệnh nặng rất nhanh và tỉ lệ tử vong lên đến gần 90%. Do ho gà thường có thời gian ủ bệnh dài nên rất dễ nhầm lẫn với các bệnh khác, vì vậy, việc phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh để điều trị kịp thời là rất quan trọng.
Để phòng bệnh ho gà, bác sĩ Dũng khuyến cáo: “Phụ huynh nên thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, giữ vệ sinh thân thể, mũi, họng cho trẻ hằng ngày; bảo đảm nhà ở, nhà trẻ, lớp học thông thoáng, sạch sẽ và có đủ ánh sáng. Khi có dấu hiệu mắc, hoặc nghi ngờ mắc ho gà, đối với trẻ phải nghỉ học, cách ly và đưa đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời; đặc biệt lưu ý với trẻ nhỏ 1-3 tháng tuổi, vì ho gà ở các bé mới sinh không dễ dàng phát hiện và dễ gây biến chứng nặng. Phụ huynh không nên quá lo lắng, nhưng cũng không nên chủ quan, vì ngay cả khi bé chỉ được chăm sóc tại nhà cũng vẫn có thể lây vi khuẩn ho gà từ thành viên trong gia đình. Do đó, mỗi gia đình cần đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch để phòng bệnh ho gà”./.
Để phòng bệnh ho gà, bác sĩ Dũng khuyến cáo: “Phụ huynh nên thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, giữ vệ sinh thân thể, mũi, họng cho trẻ hằng ngày; bảo đảm nhà ở, nhà trẻ, lớp học thông thoáng, sạch sẽ và có đủ ánh sáng. Khi có dấu hiệu mắc, hoặc nghi ngờ mắc ho gà, đối với trẻ phải nghỉ học, cách ly và đưa đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời; đặc biệt lưu ý với trẻ nhỏ 1-3 tháng tuổi, vì ho gà ở các bé mới sinh không dễ dàng phát hiện và dễ gây biến chứng nặng. Phụ huynh không nên quá lo lắng, nhưng cũng không nên chủ quan, vì ngay cả khi bé chỉ được chăm sóc tại nhà cũng vẫn có thể lây vi khuẩn ho gà từ thành viên trong gia đình. Do đó, mỗi gia đình cần đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch để phòng bệnh ho gà”./.