Giai đoạn 2022 - 2025, toàn tỉnh ghi nhận 41 trường hợp tử vong do bệnh dại, trong đó phía Tây Gia Lai 36 trường hợp và phía Đông Gia Lai 05 trường hợp, trong đó, năm 2022 (07 trường hợp), năm 2023 (14 trường hợp), năm 2024 (11 trường hợp), năm 2025 (9 trường hợp). Đáng lưu ý, 27/41 trường hợp tử vong, chiếm 65,8% là người dân tộc thiểu số và 17/41 trường hợp, chiếm 41,5%, là trẻ em dưới 15 tuổi; đây là các nhóm có nguy cơ cao, cần được ưu tiên trong giai đoạn 2026 - 2030.
Trong cùng giai đoạn, toàn tỉnh có 98.593 lượt người được tiêm vắc xin phòng dại và 8.999 người được sử dụng huyết thanh kháng dại sau phơi nhiễm. Số người tiêm vắc xin tăng qua từng năm, từ 12.398 người năm 2022 lên 24.204 người năm 2023; 29.285 người năm 2024 và 32.706 người năm 2025. Kết quả này cho thấy nguy cơ phơi nhiễm vẫn ở mức cao, đồng thời phản ảnh nhu cầu tiếp cận dịch vụ dự phòng ngày càng tăng.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phòng, chống bệnh dại trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế: địa bàn tỉnh rộng, dân số đông, nhận thức, tập quán trong quản lý, nuôi chó, mèo giữa các địa phương còn khác nhau; công tác đăng ký, quản lý đàn chó, mèo, nuôi nhốt và tiêm phòng tại một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu; công tác tuyên truyền, kiểm tra, xử lý vi phạm chưa đồng bộ; ý thức chấp hành quy định về quản lý, nuôi nhốt và tiêm phòng cho chó, mèo của một bộ phận người dân còn hạn chế.
Để kiểm soát hiệu quả bệnh dại trên động vật và ngăn ngừa lây truyền sang người, UBND tỉnh xác định mục tiêu chung là nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành, chính quyền địa phương, tổ chức, cá nhân và người dân trong công tác phòng, chống bệnh dại; kiểm soát hiệu quả bệnh dại trên đàn chó, mèo nuôi và nguy cơ lây truyền sang người; bảo đảm người bị phơi nhiễm được phát hiện, tư vấn và điều trị dự phòng kịp thời, đầy đủ, an toàn; phấn đấu không có người tử vong vì bệnh dại vào năm 2030, góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân và cộng đồng.
Theo Kế hoạch, tỉnh đặt mục tiêu quản lý được trên 90% số hộ nuôi và số chó, mèo nuôi; tiêm phòng vắc xin dại cho đàn chó, mèo đạt tối thiểu 80% tổng đàn trong giai đoạn 2026 - 2030; trên 90% số xã, phường giám sát được chó, mèo mắc, nghi mắc bệnh dại trên địa bàn tỉnh. Đến năm 2030 xây dựng 08 vùng an toàn dịch bệnh đối với bệnh dại cấp xã tại các xã, phường trọng điểm trên địa bàn; 100% xã, phường thực hiện truyền thông nguy cơ, nâng cao nhận thức về bệnh dại trong cộng đồng và trường học; 100% người bị chó, mèo hoặc động vật có vú cắn, cào có nguy cơ phơi nhiễm được tư vấn, xử trí và điều trị dự phòng theo quy định. Phấn đấu đến năm 2030, tỉnh Gia Lai thuộc vùng nguy cơ thấp về bệnh dại trên người và không có trường hợp tử vong vì bệnh dại.
Để đạt mục tiêu đề ra, UBND tỉnh yêu cầu triển khai đồng bộ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, trong đó tập trung quản lý chặt chẽ đàn chó, mèo; nâng cao tỷ lệ tiêm phòng vắc xin dại; tăng cường giám sát, phát hiện sớm và xử lý ổ dịch; bảo đảm người bị phơi nhiễm được tiếp cận dịch vụ điều trị dự phòng kịp thời.
Theo đó, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì triển khai kế hoạch, tập trung quản lý đàn chó, mèo, tổ chức tiêm phòng, giám sát bệnh dại trên động vật và đôn đốc các địa phương thực hiện. Sở Y tế chịu trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ phòng, chống bệnh dại ở người, bảo đảm nguồn vắc xin, huyết thanh kháng dại và tăng cường giám sát dịch tễ.
UBND các xã, phường có trách nhiệm xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch phòng, chống bệnh dại tại địa phương; quản lý đàn chó, mèo, tổ chức tiêm phòng, tuyên truyền, kiểm tra, xử lý vi phạm; thành lập Đội bắt chó thả rông và chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh về kết quả thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ được giao.
Cùng với trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, UBND tỉnh yêu cầu các tổ chức, cá nhân nuôi chó, mèo thực hiện đăng ký, khai báo việc nuôi, quản lý vật nuôi, tiêm phòng vắc xin dại đầy đủ; chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa, không để chó, mèo thả rông gây nguy hiểm cho cộng đồng.
Kế hoạch phòng, chống bệnh dại giai đoạn 2026 - 2030 thể hiện sự chủ động và quyết tâm mạnh mẽ của tỉnh Gia Lai trong việc kiểm soát dịch bệnh từ cơ sở. Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp ngành cùng sự đồng lòng, trách nhiệm của mỗi người dân trong việc quản lý và tiêm phòng cho vật nuôi, Gia Lai quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu không còn người tử vong vì bệnh dại vào năm 2030./.
